ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆԻ ՍՏԱՑԱԾ ՆԱՄԱԿՆԵՐԸ – ԶԱՆԱԶԱՆ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԷ ՈՒ ՀԻՄՆԱՐԿՆԵՐԷ (Բ./4) – ԳՐԱԴԱՐԱՆՆԵՐԷ

Բ/4. ԳՐԱԴԱՐԱՆՆԵՐԷ

 

1. Խնկո-Ապոր անուան Հանրապետական Մանկական Գրադարանէն

 

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԽՍՀ

ԿՈՒԼՏՈՒՐԱՅԻ ՄԻՆԻՍՏՐՈՒԹԻՒՆ

ԽՆԿՕ-ԱՊՈՐ ԱՆՈՒԱՆ ՀԱՆՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱՆԿԱԿԱՆ ԳՐԱԴԱՐԱՆ

Երեւան – 1, Տէրեան փող․ 42/1                                                     Հեռ․ 52-12-22

 

Nº 13/59                                                                                 4 Հոկտեմբեր [19]95[i]

 

Յարգարժան Պէպօ Սիմոնեան,

Խնկօ-Ապոր անուան ազգային մանկական գրադարանն իր շնորհակալութիւնն է յայտնում Ձեզ «Մարդկային իրաւանց հարցեր» գրքի 10 օրինակը գրադարանին նուիրելու առիթով:

Մաղթում ենք Ձեզ ամենայն բարիք եւ ստեղծագործական խիզախումներ:

 

Փոխտնօրէն [անվերծանելի ստորագրութիւն] Ֆ․ Խաչատրեան[ii]

 

*          *          *

 

Երեւան, Սեպտեմբեր 1998[iii]

 

Մեծարգոյ պարոն Պէպօ Սիմոնեան,

Անչափ թանկ ու բարձր գնահատելով Ձեր գրական եւ մանկավարժական գործունէութիւնը մէկ անգամ եւս առիթ ունենք մեր երախտիքի համեստ խօսքն ասելու Ձեզ:

Խնկօ-Ապոր անուան հանրապետական մանկական գրադարանի ընթերցող-երեխաներին շատ էր յուզել Ձեր «Հեքիաթ Հայաստանի Մասին» գիրքը: Հեքիաթ, որ նուիրւում է «աշխարհի բոլոր այն մանուկներուն եւ չափահաս մանուկներուն, որոնք զրկուած են իրենց հայրենիքներուն մէջ ապրելու բաղդաւորութենէն»: Եւ թէեւ ընդունուած է կարծել, թէ հեքիաթ յօրինում են թախծոտ մարդիկ, մեր կարծիքով, սակայն, Ձեր յօրինած հեքիաթը ողողուած է լաւատես մարդուն բնորոշ անսպառ լոյսով:

Այդ էր պատճառը, որ գրադարանի կազմակերպած «Երկիր Նայիրի» թատերականացուած հանդիսութեան սցենարում պատկառելի տեղ գրաւեց հեքիաթի մի զգալի հատուած: Այն առանձին շուք հաղորդեց միջոցառմանը եւ յուզեց հանդիսատեսին:

Գրադարանի աշխատակազմն ու ընթերցողները մաղթում են Ձեզ արեւշատութիւն, ոգու անսպառ կորով ու բեղուն գրիչ:

Նամակին կից ուղարկում ենք հեքիաթի թատերականացուած հատուածը՝ յուսալով, որ կհետաքրքրի Ձեզ:

 

Խորին յարգանքով եւ երախտագիտութեամբ՝

Գրադարանի փոխտնօրէն [անվերծանելի ստորագրութիւն] Մատլէն Յովսէփեան[iv]

 

Սփիւռք (հատուած)[v]

(Մայրը ձեռագործ է անում, աղջիկը նստած է մօր ոտքերի մօտ)

 

Երաժշտութիւն.– «Կռունկ»

 

ԱՂՋԻԿ.– Մամա՛, այդ ինչպէ՞ս եղած է, որ դուն հոս կ’ապրիս:

ՄԱՅՐ.– Է՜հ, աղջիկս, պատմութիւնը ինչ դաժան ճանապարհներ բացած է հայրենիքիս առջեւ: Լինելու եւ չլինելու ի՜նչ անդունդի եզրին կանգնած էր… Ո՞ր մէկը յիշել հիմա…: Այդ ամէնը կարծես հիմա հեքիաթ է, իսկական մի հեքիաթ, իրական ու կենդանի, տխուր հեքիաթ… Հեքիաթ հայրենիքիս մասին, Հայաստանիս մասին:

ԱՂՋԻԿ.– Մամա՛, պատմէ՛ ինծի այդ իրական հեքիաթը Հայաստանի մասին:

ՄԱՅՐ.– Տէ լսիր ուրեմն. կար ու չկար մի այսպիսի երկիր կար, որ կը կոչուէր Հայաստան: Ամեհի լեռներ… ու Հայաստան, սրբատաշ քարեր ու Հայրենիք, անուշահամ ջուրեր… Այսպէս, կար ու չկար մի լեռնակղզի կար, որտեղ ծաղկի ու ծառի, կանաչի, լոյսի ու յոյսի փոխան՝ լեցուն էր արցունքով, հառաչով, արիւնով ու թախիծով…

ԱՂՋԻԿ.– Յետո՞յ, յետո՞յ, մամա՛…

ՄԱՅՐ.– Ծառեր, ծառեր տեսակաւոր կ’աճեն Հայաստանում: Քարեր, քարեր, սրբաշատ քարեր, որ ինչ հանճարեղ ձեռքերով մարմին առին: Եթէ հնարաւոր լինէր ծախել քարը, ապա հայը պիտի լինէր աշխարհի ամենահարուստը: Հայը չծախեց իր քարը: Նա սովորեց քարը կենդանացնել, խօսեցնել ու ծաղկեցնել: Քարը շէնք ու դղեակ, բերդ, տաճար ու խաչքար…

ԱՂՋԻԿ.– Էլ ի՞նչ ունի Հայաստանը, մամա՛…

ՄԱՅՐ.– Արարատ լեռ ունի Հայաստան աշխարհի հեքիաթը: Այն պաշտամունքի կախարդն է իր ժողովրդին: Հայաստանի եկեղեցիներէն դարեր ի վեր կը ղօղանջեն զանգակները, ամէն ինչ լոյս է հոն: Տայ Աստուած, որ չդադրի ղօղանջն այդ զանգակներու[ն]: Որովհետեւ այդ զանգակները Հայաստան աշխարհէն աշխարհի հայութեան համար կը ղօղանջեն լոյսեր, որով կ’առաջնորդուինք մենք՝ աշխարհասփիւռ հայերս:

Ու հեքիաթի այս հրաշք երկրին մէջ թանգարաններ մի՛ փնտռէք, դու իմ աղջիկս, եւ դուք, տարագիր հայ մանուկներ աշխարհի, որովհետեւ Հայաստան աշխարհը իր ամբողջութեանը մէջ բացօթեայ թանգարան մըն է…

Ու այս ամէնը սեփական ժառանգութիւնն է իմ, քո եւ աշխարհի բոլոր հայ մանուկներուն:

Մերն է նաեւ անով հպարտանալու իրաւունքը:

Ու հեքիաթս չի վերջանար Հայաստանի մասին, եթէ չպատմեմ Սեւանայ լճի մասին, աղջիկս: Ու հեքիաթս որքան աղքատ պիտի երեւար առանց լճին:

Հեքիաթիս իսկութիւնը հաստատելու եւ համոզուելու համար, դու եւ բոլոր-բոլոր տարագիր հայ մանուկներն աշխարհի, գացէ՛ք, տեսէ՛ք իմ Հայաստանի հեքիաթային աշխարհը եւ իմացէ՛ք դուք, թէ ո՞վ էք, ո՞ր հեքիաթից են ձեր արմատները:

 

*          *          *

 

 

2. Հայկազեան Համալսարանի Հայագիտական Գրադարանէն

 

Haigazian University                                                 Հայկազեան Համալսարան

 

[Պէյրութ,] 3 Ապրիլ 1998[vi]

 

Տիար Պէպօ Սիմոնեան,

Պէյրութ, Լիբանան.

Յարգելի տիար Պ. Սիմոնեան,

Հայկազեան Համալսարանի Հայագիտական Գրադարանը մեծ գոհունակութեամբ եւ շնորհակալութեամբ ստացաւ Ձեր «Հայակերտում Եւ Մանկավարժութիւն» հատորը:

Մեր գրադարանին հանդէպ ցուցաբերած Ձեր ուշադրութեան եւ ջերմ վերաբերումին համար ընդունեցէ՛ք մեր սրտաբուխ շնորհակալութիւնները:

 

Յարգանքով՝

Զուարթ Դանիէլեան[vii]

Գրադարանապետուհի

 

*          *          *

 

 

3. Հ. Բ. Ը. Մ.ի Մատենադարանէն

 

ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆ

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵԳՈՐԾԱԿԱՆ

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԻՈՒԹԵԱՆ                                   11, Square Alboni, PARIS (16^e)

Հիմնարկութիւն Պօղոս Նուպար Փաշա

 

[Փարիզ,] 7 Յուլիս 1962[viii]

 

Յարգելի տիար Պ. Սիմոնեան,

Պատիւ ունիմ յայտնելու թէ հաճութեամբ ստացանք ստորեւ արձանագրուած երկը, զոր բարի եղած էիք նուիրելու մեր Մատենադարանին, եւ Ձեզ[ի] յայտնելու մեր խորին շնորհակալութիւնները:

 

[դժուարընթեռնելի ստորագրութիւն՝ Ա․ Սալմասլեան][ix]

Գրադարանապետ

 

1.– Քառասնամեայ Յոբելեան Աշոտ Պատմագրեանի Երաժշտական-Կրթական Գործունէութեան, խմբագրեց՝ Պէպօ Սիմոնեան – Պէյրութ, տպ. «Շիրակ», 1962:

 

*          *          *

 

4. Հ․ Հ․ի ԳԱԱ Հիմնարար Գիտական Գրադարանէն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԻՒՆ

ԳԻՏՈՒԹԻՒՆՆԵՐԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱ

ՖՈՒՆԴԱՄԵՆՏԱԼ ԳԻՏԱԿԱՆ ԳՐԱԴԱՐԱՆ

Ինդեքս 375019                                  Երեւան, Մարշալ Բաղրամյան պող․ 24դ

Հեռ․ 56-75-89, 52-47-50

 

Nº 2480-51                                                                 [Երեւան,]12 Հոկտեմբեր 1995[x]

 

Պրն. Պէպօ Սիմոնեան,

Մեծարգո՛յ պարո՛ն,

Սիրով յայտնում ենք, որ պրն. Ռոմէն Կոզմոյեանի միջոցով ստացել ենք Ձեր «Մարդկային իրաւանց հարցեր» գրքի 13 օրինակ:

Սիրելի հայրենակից, խորապէս երախտապարտ ենք Ձեր նուիրատւութեան համար եւ լիայոյս ենք, որ Ձեր աշխատասիրութիւնը կարժանանայ մեր գիտական հասարակայնութեան արժանւոյն ուշադրութեանը եւ գնահատականին:

 

Խորին յարգանօք,

Հ․ Հ․[ի] ԳԱԱ ՀԳԳ գիտ. քարտուղար [ստոր․՝ ԿՄինասեան] Կ. Հ. Մինասեան

[Հ․ Հ․ի ԳԱԱ Հիմնարար Գիտական Գրադարանի հայերէն ու ռուսերէն կլոր կնիքը]

 

*          *          *

 

5. Մատենադարանէն Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ

 

ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆ

ԿԱԹՈՂԻԿՈՍՈՒԹԵԱՆ ՀԱՅՈՑ ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ

Անթիլիաս-Լիբանան

 

Անթիլիաս, 18 Դեկտ[եմբեր] 1997[xi]

 

Մեծայարգ տիար Պէպօ Սիմոնեան,

Պէյրութ.

Ուրախութեամբ կը յայտնենք, թէ ստացած ենք Ձեր ղրկած գիրք[եր]ը.

«Հայակերտում Եւ Մանկավարժութիւն», Պէպօ Սիմոնեան, Պէյրութ, 1996, 360 էջ:

«Մարդկային Իրաւանց Հարցեր», Պէպօ Սիմոնեան, Պէյրութ, 1994, 288 էջ: «Ծառին Ճիչը», Պէպօ Սիմոնեան, Պէյրութ, 1991, 200 էջ:

Հաճեցէ՛ք ընդունիլ մեր խորին շնորհակալութիւնները Ձեր նուէրին համար:

 

Վարդան Արքեպիսկոպոս[xii]

Մատենադարանապետ

[Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Մատենադարանի հաւկթաձեւ կնիքը]

 

*          *          *

[i] Գրամեքենագրուած՝ Խնկո-Ապոր անուան Հանրապետական Մանկական Գրադարանի հայերէն եւ ռուսերէն վերտառութեամբ տպագիր ձեւաթուղթի վրայ։ Երկու լեզուներով վերտառութեանց միջեւ տպուած է ՀՍՍՀ-ի զինանշանը։ Բնագիր։

[ii] Ֆաթմա Սարգսի Խաչատրեան – Հայրենի գրադարանավար։ Աշխատած է Խնկօ-Ապոր անուան Հանրապետական (հետագային՝ Ազգային) Մանկական Գրադարանի փոխտնօրէն, 1990-ականներու վերջէն երկար տարիներ՝ Հ․ Հ․ի Ազգային Ժողովի գրադարանին մէջ։ Մատենագիտական, կենսամատենագիտական եւ յարակից մարզերու վերաբերող հրատարակութիւններու հեղինակ է, Ազգային Գրադարանային Շաբաթի հիմնադիրը։

[iii] Գրամեքենագրուած՝ առանց վերտառութեան սովորական թուղթի վրայ։ Բնագիր։

[iv] Մատլէն Յովսէփեան – Հայրենի գրադարանավար։ Աւարտած է Հայկական Պետական մանկավարժական Հիմնարկը, այնուհետ աշխատած է գրադարանային ցանցին մէջ։ Եղած է Խնկօ-Ապոր անուան Հանրապետական (հետագային՝ Ազգային) Մանկական Գրադարանի գիտական քարտուղար եւ փոխտնօրէն։ Հայկական Գրադարանային Ասոցիացիայի (ընկերակցութեան) քարտուղարուհին է։

[v] Շարադրանքի արեւմտահայերէնին մէջ արեւելահայերէնի տարրերու առկայութիւնը բնագիրինն է։ Շատ հաւանական է, որ Պէպօ Սիմոնեանի հեղինակած գրութիւնը մեքենագրելու ժամանակ թոյլ տրուած վրիպումներ են։

[vi] Գրամեքենագրուած՝ Հայկազեան Համալսարանի արաբերէն, անգլերէն եւ հայերէն վերտառութեամբ տպագիր ձեւաթուղթի վրայ։ Արաբերէն վերտառութեան տակ, իսկ միւս երկու լեզուներով վերտառութեանց միջեւ տպուած է համալսարանին տարբերանշան-վահանը։ Բնագիր։

[vii] Զուարթ Մարտիրոսեան-Դանիէլեան – Լիբանահայ գրադարանավար։ 1980-ականներէն մինչեւ 2020-ի վերջ Ա․ Մ․ Ն․ տեղափոխուիլը եղած է Հայկազեան Համալսարանի Հայագիտական Գրադարանի վարիչը։ Ժիրայր Դանիէլեանի տիկինն է։

[viii] Գրամեքենագրուած՝ Հ․ Բ․ Ը․ Մ․ի Մատենադարանի միայն հայերէն վերտառութեամբ տպագիր ձեւաթուղթի վրայ: Առաջին տողն ու թիւ 1-ով սկսող հատուածը ձեռագիր են։ Բնագիր։

[ix] Արմենակ Սալմասլեան (1888-1971) – Իրաւագիտութեան դոկտոր, գրադարանապետ, մատենագէտ։ Ուսումն ստացած է Կոստանդնուպոլսոյ Պէրպէրեան Վարժարանին եւ Ռոպերթ Գոլէճին մէջ, ապա իրաւաբանական համալսարանական ուսման հետեւած է Փարիզի մէջ։ 1920-1922-ին եղած է Ազգային Պատուիրակութեան քարտուղար, 1922-1930-ին՝ Ֆրանսայի մէջ Պարսկաստանի պատուակալ հիւպատոս Ներսէս խան Ներսիսեանի անձնական քարտուղարը։ Այնուհետ աշխատած է իրաւաբանական գրասենեակի մը մէջ։ 1940-1947-ին եղած է Փարիզի Ազգային Մատենադարանի արեւելեան լեզուներու բաժինի վարիչը։ 1952-ի Մարտէն մինչեւ 1970-ի Հոկտեմբերին հանգստեան կոչուիլը՝ Նուպարեան Մատենադարանի տնօրէն-գրադարանապետ։ Հեղինակն է ֆրանսերէն գիրքի մը եւ «Հայկական Մատենագիտութիւն» հատորին (Փարիզ, 1946, 196 էջ, երկրորդ՝ հիմնովին լրամշակուած հրատարակութիւն՝ Երեւան, 1969, 471 էջ)։

[x] Գրամեքենագրուած՝ Հ․ Հ․ի ԳԱԱ Հիմնարար Գիտական Գրադարանի հայերէն եւ ռուսերէն վերտառութեամբ տպագիր ձեւաթուղթի վրայ։ Բնագիր։

[xi] Ձեռագիր եւ տպագիր՝ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Մատենադարանի միայն հայերէն վերտառութեամբ տպագիր ձեւաթուղթի վրայ։ Թուականը, հասցէատիրոջ անունը, գիրքերուն մատենագիտական տուեալները ձեռագիր են, մնացեալները՝ տպագիր։

[xii] Վարդան արք․ Տեմիրճեան (1939-2004) – Կիլիկիոյ Աթոռի միաբան։ Նախակրթութիւնն ստացած է Ազգ․ Եփրեմեան Վարժարանին մէջ, ապա մտած է Անթիլիասի դպրեվանք։ Կուսակրօն քահանայ օծուած է 1957-ին։ 1959-ին ստացած է մասնաւոր, 1965-ին՝ ծայրագոյն վարդապետութեան աստիճանները, եպիսկոպոս օծուած է 1977-ին։ 1958-1961-ին ուսանած է Սէն Ժոզեֆ Համալսարանին մէջ։ 1963-1969 եղած է Ատրպատականի թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ, 1969-1971-ին՝ Յունաստանի անթիլիասական թեմի առաջնորդական փոխանորդ։ Որոշ շրջան մը եղած է «Հայ Այնթապ» պարբերականին խմբագիրը։ 1981-էն մինչեւ վախճանումը զանազան պաշտօններ վարած է կաթողիկոսարանի համալիրին մէջ՝ հիւրընկալ, տպարանի պատասխանատու, 1997-էն՝ մատենադարանապետ։ Պատմագիտական եւ այլ բնոյթի քանի մը գիրքերու հեղինակ,կազմող եւ խմբագիր է։